Khi lần đầu nói về niềm đam mê và ý định nghiêm túc theo đuổi Vật lý lý thuyết, tôi đã vấp phải rất nhiều sự phản đối. Mọi người đều cho rằng đây là một ngành quá khó so với một cô gái như tôi. Hai chữ "lý thuyết" nghe thật cao siêu, trừu tượng..., nhưng thực ra trái với những gì mọi người thường nghĩ, môn học này không quá khó - ít ra là không quá khó so với các ngành học khác ở Đại học. Quan điểm của tôi là một khi bạn đã muốn theo đuổi chuyên sâu một ngành nào đó thì chẳng có ngành nào là dễ cả, nhưng nếu bạn yêu thích nó thì nó sẽ trở thành niềm vui, động lực để bạn cố gắng nhiều hơn. Sư phạm khó ở khả năng truyền đạt, Toán học khó ở tư duy, Âm nhạc lại khó ở khả năng cảm thụ...; tất cả đều có những cái khó riêng của nó, nhưng khó mà nói được môn nào khó hơn môn nào.
Vật lý lý thuyết cũng thế. Nó có cái khó của cả Vật lý và Toán học: nó không chỉ đòi hỏi khả năng tư duy mà còn cần niềm yêu thích cũng như những hiểu biết nhất định về thế giới xung quanh. Vật lý lý thuyết dùng Toán học để miêu tả về thế giới theo cách đơn giản nhất, ngắn gọn nhất nhưng rõ ràng nhất: muốn biết vì sao Trái Đất nhận được ánh sáng và hơi ấm từ Mặt Trời, hãy hỏi Maxwell; muốn biết vì sao chúng ta không bị "văng" ra khỏi Trái Đất, hãy hỏi Newton; muốn du hành thời gian, hãy hỏi Einstein... Cái đẹp và cũng là cái khó của vật lý lý thuyết trong mắt tôi chính là sự đơn giản mà khái quát của nó: đủ đơn giản để có thể tóm gọn trong một phương trình, nhưng đồng thời phải đủ khái quát để miêu tả thế giới. Ví dụ như Thuyết vạn vật hấp dẫn của Newton, toàn bộ những đặc điểm quan trọng nhất của thuyết này có thể được gói gọn trong phương trình F = -GMm/r^2, trong đó F là lực hấp dẫn giữa 2 vật có khối lượng M và m, r là khoảng cách giữa 2 vật đó. Phương trình này đúng cho các hạt cơ bản bên trong một nguyên tử, cho một hón đá trên Trái Đất, cho các hành tinh trong Hệ Mặt Trời, thậm chí cho cả hố đen - những vật thể với trường hấp dẫn mạnh nhất từng được biết đến.
Vật lý lý thuyết đủ khó để làm cho những bộ óc kiệt xuất nhất của nhân loại cũng phải "vật vã" hàng (chục) năm trời mới giải quyết được một nghịch lý hóc búa, nhưng niềm vui mà nó mang lại sau đó thì thật khó mà diễn tả bằng lời. Hy vọng rằng những bài viết trong blog này cũng sẽ giúp / khiến bạn tìm được "những cơn đau đầu rất vui" như thế!
--- Mèo Fisica ---
